روایت‌های کهن

ایرانیان در این میان روایتهای شیرینی دارند که هم از آن قومی است که تحت عنوان آریایی وارد ایران شدند، هم حاصل رفت و آمدهای اقوامی است که در مسیر بازرگانی ٔثیر خود بخشی از روایات دیگران را در دل روایات خود مستحیل کردند، و هم حاصل تا پذیری از اقوامی که پیش از آریاییها در نجد ایران مستقر بوده اند.

کافی است به فهرست اقوام در کتیبه‌ی بیستون و دیگر کتیبه‌های دوره ی هخامنشی، اشکانی و ساسانی نگاهی بیندازیم تا به حضور سنگین روایتهای دیگران در دل اسطوره‌های ایرانی پی ببریم. این تنوع روایی را از منظرهای گوناگون میتوان بررسی کرد، از منظر ادبی، روان‌شناختی، مردم‌شناختی، فرهنگ عامه/فولکلور، جامعه‌شناختی، و حتی پر بی‌راه نیست اگر بگویم به لحاظ تاریخی میتوان رد پای بسیاری از وقایع گم شده در تاریخ را در دل همین روایات اسطوره‌ای یافت.